صفحه اصلي روايتگر http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TlM4eEwyaHZiV1VtTHlNakkwTnZiblJsYm5Rakl5TXYtdEpvWGNFV2J1dkElM2Q=/صفحه اصلي
اطلاعیه ها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRFdk1TODVKalEzSmpBbU1DRk5iMlJsYkNZeE5Ea3ZJeU1qUTI5dWRHVnVkQ01qSXk4JTNkLUtORDlaJTJmTEhGcDQlM2Q=/اطلاعیه ها
دريافت آثار http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRJdk1TOHpOQ1kySmpBbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtTjl6NjNsNXNXekUlM2Q=/دريافت آثار
تماس با ما http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRJdk1TOHpOQ1kwSmpBbU1DRkJjbU1tTUM4akl5TkRiMjUwWlc1MEl5TWpMdyUzZCUzZC1MVmhQMyUyZkFraWtZJTNk/تماس با ما
ورود به سيستم http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRJdk1TODFOaVloUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMTBjblZsSVdac1kzSmxZWFJsZFhObGNqMW1ZV3h6WlNGbWJISmxjMlYwY0dGemN6MW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNaaU5peDJZallyeURZcU5tSElOaXoyWXJZczlpcTJZVWhMeU1qSTBOdmJuUmxiblFqSXlNdi1VaTR3bjZkSHJKZyUzZA==/ورود به سيستم
ثبت نام http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRJdk1TODFOeVloUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMW1ZV3h6WlNGblpXNWxjbUYwYjNKd1lYTnpQV1poYkhObElYZGhkR1Z5YldGeWF6MW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNZcTlpbzJLb2cyWWJZcDltRklTOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtZ2UzbCUyZks2MTdCcyUzZA==/عضويت
فراموشي رمز عبور http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRJdk1TODFPQ1loUVhKakpqQWhZMkZ3ZEdOb1lUMW1ZV3h6WlNGMGFYUnNaVDNaZ2RpeDJLZlpoZG1JMkxUWmlpRFlzZG1GMkxJZzJMbllxTm1JMkxFaEx5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LSUyZkN2MEpreWQ3MmMlM2Q=/فراموشي رمز عبور
گنجينه راويان http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/Tmk4eEx6RTFPQ1l5TlNZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LTZmQmFaeDBUTUxNJTNk/گنجينه راويان
راهيان نور http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/Tnk4eEx6RTFPQ1l5TmlZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LXlyekZ1aFpJJTJiVzQlM2Q=/راهيان نور
ايثار و شهادت http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRBdk1TOHhOVGdtTXpBbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtZnZoZTVTQjdYNjQlM2Q=/ايثار و شهادت
ويژه نامه http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/T0M4eEx6RTFPQ1l5TnlZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LUZqOTg5cGNGJTJmb0UlM2Q=/ويژه نامه ها
رسانه هاي شهدايي http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/T1M4eEx6RTFPQ1l5T1NZd0x5TWpJME52Ym5SbGJuUWpJeU12LVUlMmJxMzRkTzRaTHclM2Q=/رسانه هاي شهدايي
نمايه ها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRFdk1TOHhOVGdtTXpFbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtRSUyZjhZNVBzSyUyYlY0JTNk/نمايه ها
پاسخ به شبهات http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/TVRVdk1TOHhOVGdtTWpnbU1DOGpJeU5EYjI1MFpXNTBJeU1qTHclM2QlM2QtbiUyYkhRVVolMmZhelg0JTNk/پاسخ به شبهات
كتب مرتبط http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
سايت ها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
سازمان ها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
مجلات http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
وبلاگ ها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
فيلم ها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
گروه هاي تبليغي http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
نرم افزارها http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
رسانه ها و مطبوعات http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/
صفحه اصلي http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/THpFdmFHOXRaU1l2SXlNalEyOXVkR1Z1ZENNakl5OCUzZC1KcGh0T3JieUZZMCUzZA==/صفحه اصلي
ارتباط با ما http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/THpFdlkyOXVkR0ZqZEhWekpqUW1NQ1l3SVVGeVl5WXdMeU1qSTBOdmJuUmxiblFqSXlNdi1qcm5hRzUxZ1RuYyUzZA==/ارتباط با ما
درباره ما http://ravayatgar.net/http://ravayatgar.net/fa/THpFdlkyOXVkR1Z1ZEdkeWIzVndiR2x6ZENZek15WXdKakFoUVhKakpqQXZJeU1qUTI5dWRHVnVkQ01qSXk4JTNkLWcycmcwTThlVDN3JTNk/درباره ما
پايگاه تخصصي راويان|روايتگر - داستان
لطفا صبر کنید
Alternate content if Flash is not supported
منوي بخش ها
پربازديدها
صفحه اصلي>راهيان نور>يادمان ها>فكه
نويسنده: ravayat
امتياز به مطلب:
5.0 (1)
/1
1394/10/03
بازديد: 7245
داستان آخرين سفر شهيد آويني به فكه چه بود؟

داستان آخرين سفر شهيد آويني به فكه چه بود؟

فروردين كه از راه مي رسد، باد محملِ رايحه اي است وزيده از سرزمين دور، فكه نسب به بهشت مي برد، با آن شقايق هاي آتشين كه از خون هايي سرخ برآمده اند. فروردين كه از راه مي رسد، فرش زمردين گل هاي تازه را در بر مي گيرد. درختچه هاي گز، با چند متري فاصله از هم - كه گه گاه نخلي جدا افتاده و تنها نيز - سر از زمين برگرفته اند، به اين اميد كه شايد مسافران نام‎آشناي سال هاي نه‎چندان دور خود را نظاره كنند.

مهمانان دشت فكه كه هر سال مي آيند و مي روند، اين ساكنان آرام و صبور دشت هاي خوزستان را مي بينند كه دست فراچشم خويش گرفته، خيره در جايي، گويي ناكجا، نگرانند. گردش بي قرار باد در شاخ و برگ تكيده شان آوازي برمي آورد سخت غريب و رازآلود: گويي ناي مولاناست.

در محمل بانوي فروردين، رايحه ي آن گل ها و صداي اين ترنم غريب است كه روح نشاط و تولدي هزار باره، اما نامكرر را در تن نبات و آدمي زنده مي كند.

فروردين كه از راه مي رسد، سعيد قاسمي روزي را به خاطر مي آورد كه به همراه تعدادي از بسيجي هاي لشكر 27 محمد رسول الله به فكه مي رفتند:

فروردين هفتاد و يك، با تعدادي از رفقا براي تبريك عيد به منزل شهيد «محمد راحت» رفتيم. محمد راحت از بچه هاي لشكر حضرت رسول(ع) بود كه در مرحله ي مقدماتي عمليات والفجر يك به شهادت رسيد و جنازه اش تا آن زمان مفقودالاثر مانده بود. ميان صحبت ها، همسرشان كتاب «رمل هاي تشنه» را نشانمان داد و پرسيد كه خوانده ايمش يا نه، و اين كه طبق صحبت هاي نويسنده ي كتاب، جنازه ي شهيد راحت بايد در خاك خودمان باشد و اگر اين طور است آيا مي شود جست وجو كرد و جنازه را آورد، يا اصلا اثري از آن نمانده... و صحبت هايي از اين قبيل، البته ما قبلا هم به فكه رفته بوديم، اما چندان جدي نبود. حرف ايشان دوستان را براي يك سفر متفاوت و جدي تر ترغيب كرد.

به دليل شرايطي كه طي عمليات والفجر يك پيش آمد، منطقه ي فكه تا پايان جنگ ميان ما و عراقي ها قرار گرفت و بازگرداندن شهدا و مجروحاني كه در آنجا و در اثر تشنگي و جراحت هاشان به شهادت رسيدند، ميسر نشد، ارديبهشت همان سال بود كه براي سفر مهيا شديم.

فكه را بعد از ده سال مي ديديم؛ منطقه اي بكر و دست نخورده. تجهيزات بچه ها، سنگرها، موانع و همين طور پيكرهاي مطهر شهدا اينجا و آنجا به چشم مي خورد. جست وجوي ما دو سه روزي بيشتر طول نكشيد. چرا كه با آمادگي كامل نيامده بوديم. از بچه هاي ارتش بيست سي تايي گوني سنگري گرفتيم و تعدادي از جنازه هاي شهدا را عقب آورديم. بچه ها از جريان تفحص فيلم و عكس هم گرفتند. يك هفته اي تهران بوديم. براي بار دوم كه عازم مي شديم. تعدادي از بچه هاي نيروي هوايي سپاه، از جمله مرتضي شعباني هم همراهمان شدند. او با يك دوربين يوماتيك هزار و هشتصد به قول خودش درب و داغان آمد. سفر دوم هم هفت هشت روزي طول كشيد. در اين دو سفر دويست و هفتاد شهيد شناسايي شدند كه جز شهيد «ضعيف» و شهيد «خسروانور» ما تلاش خاصي براي پيدا كردنشان نكرديم. همه روي زمين و جلوي چشم بودند؛ با پلاك و بعضا كارت شناسايي و حتي گه گاه وصيت نامه. شهدا را با پلاكشان به عقب مي فرستاديم. فكر مي كنم اهواز. آنجا شناسايي مي شدند كه اين شهيد كيست و متعلق به كدام گردان و لشكر مي شود. مرتضي شعباني دو سه ساعتي از ماجرا تصوير گرفت. به تهران كه برگشتيم، اصغر بختياري خيلي اصرار داشت كه آقا مرتضي فيلم ها را ببيند و مونتاژشان كند.

بچه ها كه به سراغش رفتند، سخت مشغول كارهاي مجله ي سوره و گروه تلويزيوني حوزه ي هنري بود. صحبت هايي هم از راه اندازي دوباره ي روايت فتح بود. شايد اكراه و آشنايي اندكش براي كار با ويدئو نيز در جوابي كه به اصرار بچه ها بود، بي تأثير نبوده باشد. نوار سلولوئيد و تدوين با ميز موويلا را همچنان ترجيح مي داد. اين شد كه فيلم ها را نديد و به شيوه اي كه كسي را از خود نمي ارزد، در جوابشان پاسخ منفي داد. شعباني ناچار خود فيلم را مونتاژ كرد. اسمش را گذاشتيم «تفحص». بيست دقيقه اي مي شد و اين شد اولين فيلم تفحص كه حدود ده دقيقه اش را هم تلويزيون پخش كرد. آن موقع چندان فضاي اين جور حرف ها و صحنه ها نبود. اين فيلم را حاجي نديد تا اين كه روايت فتح مجددا در ساختمان فعلي پا گرفت. البته آن موقع فضاي وسيع حالا را نداشت. كل مجموعه يك نمازخانه بود با دو اتاق كوچك. يك ماشين لندكروز هم داشتيم كه از بقاياي زمان جنگ بود. حاجي بچه ها را از اين طرف و آن طرف جمع كرد و گروه شكل گرفت. «روايت فتح» همين جوري پا گرفت. اوايل چند برنامه اي هم تهيه كرديم كه پخش نشد. قبل از ماجراي سفر به خرمشهر و ساخت «شهري در آسمان» بود كه يك روز در حوزه ي هنري، فيلم تفحص را نشان حاجي داديم. اشتباه نكنم آبان ماه بود. آقاي طالب زاده هم حضور داشتند. فيلم را ديدند. حاجي خيلي متأثر شد و سوالات زيادي هم پرسيد؛ از شهدا منطقه ي فكه، شقايق ها و گل هايي كه تصويرشان در فيلم بود و كم و كيف كار. اين موضوع در ذهن حاجي ماند تا عيد سال 72 كه آقا مرتضي اصرار كرد كه به سمت فكه برويم.

آن سال لشكر 27 ده - پانزده تايي اتوبوس را به صورت يك كاروان به جنوب مي برد. آن سال ها كم كم داشت قصه ي بازديد از مناطق جنگي هم پا مي گرفت. ما با دو اكيپ از پادگان امام حسن (ع) با اينها همراه شديم. از همان ابتداي حركت هم شروع كرديم به مصاحبه و تصويربرداري.

با تعدادي از بچه هاي لشكر، از جمله احمد شفيعي و شهيد قاسم دهقان از كاروان جدا شديم و رفتيم اروند كنار. آنجا صحبت هايي ميان حاجي و بچه ها رد و بدل شد. حاجي از كليت كار راضي نبود. اين بود كه يكي از اكيپ ها را به تهران برگرداند. بختياري، صابري، رمضاني و من مانديم براي ادامه ي كار و مجددا برگشتيم «دوكوهه». روز دوم حضورمان در دو كوهه، سري به سد كرخه زديم كه آن موقع تازه داشتند پي اش را مي كندند. قرار بود بچه ها از حوادثي كه آنجا رخ داده بود، حرف بزنند كه اتفاقا بچه هاي حراست سد سر رسيدند و بازداشتمان كردند. دوربين وسايلمان هم ضبط شد. حرفشان اين بود كه كي هستيم و به چه اجازه اي آمديم اينجا و با چه مجوزي داريم فيلم مي گيريم؟ حاجي ناراحت بود. به بختياري گله مي كرد كه برود وسايل را آزاد كند. مي گفت وقتمان همين طوري دارد تلف مي شود. به هر حال تا فيلم هايمان را بازبيني نكردند، رهايمان نكردند. اين ماجرا دو ساعتي وقتمان را گرفت. با همان تعداد كه رفته بوديم اروند كنار، راه افتاديم سمت فكه. بين بچه هاي روايت، اين سفر به «سفر اول فكه» معروف شد.

در ميان جاده اي كه از دو سو با ديرك هاي آهني و رديف سيم هاي خاردار محصور شده بود پيش مي رفتند. فكه در مقابلشان بود. گذشت ايام، باران هاي پياپي و بادهايي كه هيچ گاه از جنبش و تكاپو خسته نمي شدند، چهره ي دشت را در هاله اي از غباري خيالي رنگ مي پوشانيد. با چشماني تيزبين، و از آن پس به مدد دوربيني - اگر همراه آورده بودند - مي توانستند اين دشت زيبا را كه گويي تا انتهاي افق نيز ادامه داشت به تماشا بنشينند.

سيم هاي خاردار، ميدان هاي مين، سنگرهايي كه آثار انفجار گلوله ها و تركش ها را هنوز بر چهره داشتند، آستين لباسي كه در گذشته اي نه چندان دور دست رزمنده اي را در خود داشت و اكنون شرح ماجرا با بوته ي خاري باز مي گفت، قمقمه هاي خالي يا گه گاه پر از آبي كه كنار جنازه هاي استخواني شهداي تشنه افتاده بود، همه و همه در برابر چشم هاشان بود. رمضاني جزئيات را به خاطر نمي آورد. دريغاي آن روزها با او همراه است. اگر مي دانست آن روزها كه طي مي شد آخرين روزهاي سيدمرتضي است، حتما بهتر او را مي ديد و بهتر جزئيات را به خاطر مي سپرد، اما بازي تقدير را نمي شناخت.
چهار، پنج روزي آنجا بوديم. هر روز صبح تا غروب مي رفتيم فكه و مصاحبه مي گرفتيم. شب هم مي آمديم برقازه براي خواب و استراحت. بچه ها خاطره هاي عجيب و زيبايي تعريف مي كردند و پيدا بود كه حاجي خيلي متاثر و اميدوار شده است. متن «انفجار اطلاعات» را هم همان جا نوشت. حالا يادم نيست فيلم هامان تمام شد يا مشكل باطري هامان بود كه قرار شد برگرديم. حاجي هم كار را تمام شده مي دانست. يادم هست روز آخر چند تايي عكس هم براي يادگاري گرفتيم. از جمله آن عكس معروف حاجي كه خيلي هم از روش چاپ شده. شعباني چندتايي عكس گرفت كه بيش تر دسته جمعي بود. بعد رو كرد به حاجي كه «آقا مرتضي، بگذار يك عكس تكي هم از شما بگيرم.» و با روحيه حاجي آشنا بوديم. يا اجازه نمي داد ازش عكس تكي بگيرند يا ادايي درمي آورد كه عكس خراب مي شد. ولي آن روز بلند شد. لباس هاش را تكاند و صاف و مرتب كرد و اوركتش را هم روي شانه اش انداخت و همين طور كه دست به سينه ايستاده بود، خنديد و گفت:

«شعباني! حجله اي بگير».

مرتضي هم دو تا عكس گرفت؛ يكي عمودي و يكي هم افقي. شد همان عكس هايي كه براي حجله اش استفاده كردند. كمي بعد ساعت هشت يا نه شب بود كه راه افتاديم براي برگشتن. حاجي براي فرداي آن روز قرار جلسه داشت. نمي دانم با كي و كجا. ولي به هر حال عجله داشت كه فردا حتما تهران باشد. يكي دو تا مصاحبه هم به نظر باقي مانده بود كه مي گفت در تهران مي گيريم. با ماشين لندكروز درب و داغانمان حركت كرديم سمت تهران. نزديكي هاي بروجرد بود كه ماشينمان كلا خراب شد. دو سه ساعتي هلش مي داديم. بنده ي خدا حاجي هم پايين آمده بود و كمك مي كرد تا به هر شكلي بود به بروجرد رسيديم و بچه ها ماشين را بردند تعميرگاه.

صبح چهاردهم فروردين. بعد از خوردن صبحانه دوباره حركت كرديم. ناهار را در اراك خورديم و نماز ظهر و عصر بود كه رسيديم مرقد امام.

شب تهران بوديم. حاجي كلا از سفر راضي بود و يك بار شنيدم كه به يكي از بچه ها مي گفت «از فكه برنامه اي عاشورايي درست مي كنم!»

دنبال دو سه نفري بوديم تا مصاحبه ها را تكميل كند. از جمله آقاي جعفر ربيعي، نويسنده ي كتاب «رمل هاي تشنه» كه علي رغم اصرار حاجي، نتوانسته بود به فكه بيايد.

قرار بود براي تكميل برنامه ي ديگر كه درباره ي سوسنگرد بود برويم آن جا كه به دلايل سفر لغو شد. در نمازخانه روايت فتح نشسته بوديم. بعد از نماز مغرب و عشا بود كه دقيقا يادم هست حاجي رو كرد به بختياري و گفت «فكه يك روز ديگه كار داره. حالا كه اين طور شد، بچه ها را جمع كن برگرديم منطقه.» ما تعجب كرده بوديم كه حاجي چرا نظرش به اين سرعت تغيير كرده و كار را ناتمام مي داند. خلاصه اصغر يك تعدادي از بچه ها را خبر كرد. ده، دوازده نفري مي شدند كه روز چهارشنبه هجدهم فروردين براي حركت دوباره توي نمازخانه روايت جمع شدند. همان گروه قبلي بودند با دو سه نفر ديگر. از جمله حاج سعيد قاسمي و شهيد محمد سعيد يزدان پرست كه همراه حاج سعيد آمده بود و ما تا آن روز اين بزرگوار را نديده بوديم؛ كم حرف بود. چهره ي نوراني و بشاشي هم داشتند. به قول بر و بچه هاي جبهه، چهره شان نور بالا مي زد. حاج سعيد بهتر مي شناسدش.

سعيد قاسمي يزدان پرست را مي شناخت؛ از وقتي كه وارد دانشگاه شدند و اين هم كلاسي خود را كه برخلاف قيافه ي محجوب و ساكتش، پرجنب و جوش و ناآرام بود دوست مي داشت. محمدسعيد سي و هفت ماه از جبهه اش را تنها در كردستان گذرانده بود. حرف هايي كه هر چند وقت يك بار با يكديگر مي زدند، مي توانست تا ابد ادامه داشته باشد، تا اين كه دو سه سال بعد سفرهاي فكه پيش آمد. وقتي سعيد قاسمي از آن سفر كه به جست وجوي محمد راحت رفته بود بازآمد و عكس ها و فيلم ها را نشان دوستش داد. در قبال نگاه هاي مشتاق و اصرار اين رفيق عزيز، خود قولي هم داد «باشد سفر بعدي اگر پيش آمد، خبرت مي كنم.» و حالا موعود فرا رسيده بود و يزدان پرست كه جبهه ي جنوب را نديده بود همراهشان شد. به گمان آن كه بايد خيلي زودتر مي آمده است، نفس زنان خود را رساند. بچه ها اين ميهمان تازه را نمي شناختند. همه براي مصاحبه مي آمدند، اما او؟ سعيد قاسمي معرفيش كرد و توضيحاتي داد. اما اصغر بختياري به هنگام صرف ناهار آن روز دست از شوخي هايش برنمي داشت:

ناهار قيمه داشتيم. گفتم «حاج سعيد! اين غذاي روايته. هر كه مي خوره، بايد براي روايت كاري بكند» و ايشان لبخند مي زدند و چيزي نمي گفتند و تا آخر هم ما چنداني صحبت كردنشان را نديديم. به هر صورت ايشان هم همراه بچه ها راهي شدند. چون نفراتمان زياد بود قرار شد دو ماشين وسايل و بچه ها را با خودش ببرد و ما هم كه از قبل بليت برايمان جور شده بود، با هواپيما برويم. قرار گذاشتيم در سه راهي فكه به هم ملحق شويم. بچه ها بعد از ناهار حركت كردند و ما ساعت ده شب همان روز. از فرودگاه حاجي اصرار كرد هر طور شده، براي شهيد دهقان هم بليت تهيه كنيم. ايشان جانباز جنگ بود و اوضاع كمرش هم اصلا تعريفي نداشت. خوش بختانه مشكل بليت ايشان هم حال شد. به اهواز كه رفتيم شب را در مهمانسراي استانداري خوابيديم و صبح اول وقت راه افتاديم به طرف انديمشك. در راه سري هم به شوش دانيال زديم؛ براي زيارت و خريد به قول بچه ها توشه ي راه. آن جا يادم هست كه حاجي دو تا چفيه خريد؛ از آن چفيه هاي عربي كه در عكس هايشان هم اگر دقت كني، هست؛ كلفت تر و بزرگ تر از چفيه هاي معمولي.

بعد آمديم سه راهي فكه و به بچه ها كه داخل ماشين يا زير درخت ها در حال استراحت بودند و منتظر، ملحق شديم و از آنجا يك راست رفتيم برقازه.

داخل يك سنگر سوله اي شكل مستقر شديم. با بچه هاي تفحص يك جا بوديم. آن جا تا فكه يك ساعتي راه است. يادم نيست ناهار خورديم يا نه كه باران تندي شروع به باريدن كرد. از آن باران هاي منطقه ي خوزستان كه معروف است و سيل راه مي اندازد. سنگر را آب گرفت و هر چه را داشتيم خيس كرد. پتوها، قند و چايي، وسايل. حاج قاسم به كمك بچه ها، با يك سطل آب ها را بيرون ريختند و وسايل را هم آوردند بيرون و مشغول خشك كردنشان بوديم كه هوا دوباره آفتابي شد. هنوز البته لكه هاي ابر توي آسمان بود. حاجي گفت برويم منطقه. هنوز تا تاريك شدن هوا وقت داريم. راه افتاديم سمت پاسگاه رشيديه. آن روز حاج سعيد و حاج قاسم خاطره هايي گفتند كه ضبط كرده ايم و فيلمشان هست. كانال كميل محور حر ف هاي آن روز بود. تو راه برگشت بچه ها سرود «كجاييد اي شهيدان خدايي» را خواندند كه رمضاني آخر يكي از نوارها ضبط كرد. وقتي نوار را عقب كشيد و براي حاجي گذاشت، خوشش آمده بود. گفت «يادتان باشد فردا بگوييم بچه ها بخوانند كه مفصل تر ضبط كنيم».

حاجي ضمنا عجله داشت كه ساعت نه و نيم برقازه باشيم تا قسمت ششم شهري در آسمان را كه ساخته بود ببينيم. بگذريم كه برنامه را آن شب يك ساعتي زودتر پخش كردند و حاجي خيلي از اين موضوع ناراحت شد و گفت كه بايد به آقا مهدي[همايونفر] بگوييم اعتراض كند چرا ساعت پخش برنامه را تغيير داده اند. بعد صحبت فردا شد كه «بايد زودتر حركت كنيم. چرا كه نماينده ي ارتش تا ظهر بيش تر همراهان نخواهد آمد.» به همين جهت زودتر شام را كه چندتايي كنسرو بود خورديم كه بخوابيم. ضمن اين كه برق آن جا را يك ژنراتور كوچك تامين مي كرد كه زود خاموشش مي كردند و سنگر مي شد ظلمات.

سنگر، كه سوله اي دراز و بزرگ بود، حال در تاريكي فرو رفته بود. بچه ها كنار هم خوابيده بودند؛ خسته از تلاش روزانه. مرتضي اما شب خفتن تا پگاه صبح را عادت نداشت. فانوسي بالاي سر خود گذاشت تا رفت و آمدش بچه ها را معذب نكند. سربازاني كه آن شب را تا به صبح نگهبان بودند، وضو و نماز شب و گريه هاي سيدمرتضي را به ياد مي آوردند. يكي ساعتي را به خاطر مي آورد كه سيد به او نزديك شد و ضمن شوخي هايش از او خواست كه اگر خسته است بگذارد به جايش پاس بدهد و سرباز تشكري كرده بود. سرباز در انتظار روزهايي كه اجبار خدمت به سر آيد و بتواند به ميان شهر و جمع خانواده اش - كه حالا در اين شب هاي عيد فقط او را كم داشتند - بازگردد. در حيرت بود كه چه مي خواهد اين مرد از بيابان خدا، كه جز خار و درختچه هايي كه اندازه شان به ندرت از قامت آدمي فراتر مي شد و سربازان دشمن، مين ها، كه هنوز در آن جان مي طلبيدند، چيزي نداشت. شعباني وقتي چشم گشود و ساعت شب نمايش را در دل سنگر كاويد و دانست كه تا فضاي نماز وقتي نماينده است. طول سنگر را كورمال كورمال طي كرد. اما: فهميدم كه اشتباه كرده ام. در سنگر آن طرف بود. مسير رفته را دوباره برگشتم و براي بار دوم دست و پاي چند نفر را توي آن تاريكي لگد كردم تا اين كه در را پيدا كردم. وضو گرفتم و سريع برگشتم. يك ربع، بيست دقيقه اي بيش تر نمانده بود تا نماز قضا شود. داشتم بچه ها را صدا مي زدم كه ديدم مرتضي بيدار است. يك فانوس را از بالا سرش برداشته بود. گفت كه دو ساعتي است بيدار است، اما در را پيدا نمي كند. دنبال كفش هايش گشت. يكي از راننده هامان پوشيده بودشان. پيدايش كرد و برگشت. كمي بعد از نماز حركت كرديم. صبحانه را توي ماشين خورديم. حاجي نان و پنير را خودش لقمه مي كرد و دست بچه ها مي داد. خاطرم هست كه صبح جمعه بود: بيستم فروردين. هدف آن روزمان قتلگاه بود. جايي كه در عمليات والفجر يك، شهدا و بچه هاي مجروح را آن جا گذاشته بودند تا سر فرصت به عقب منتقل كنند و اين فرصت پيش نيامده بود و همه مظلومانه همان جا مانده بودند. بچه ها قرار بود خاطرات و ماجراهاي اين مكان را تعريف كنند و حاجي اصرار داشت كه حتما آن جا را پيدا كنيم تا مصاحبه ها همان جا ضبط شود. خيلي راه نيامده بوديم كه بين بچه ها اختلاف شد؛ سر اين كه قتلگاه كدام طرف است. احمد شفيعي ها و حاج سعيد يك مسير، و شهيد دهقان و بقيه مسير ديگري را پيشنهاد مي كردند. ناچار دو گروه شديم و همانطور كه پيش مي رفتيم، فاصله مان هم از هم بيش تر و بيش تر مي شد. اما هنوز گروه بچه ها را مي ديديم و صدايشان را مي شنيديم. رسيديم جايي كه معبر تمام شد. حجت معارف وند كه در ستون ما بود ، يكي دو تا نبشي از توي خاك درآورد و روي حلقه ي سيم خارداري كه مانعمان شده بود انداخت. يكي يكي رد شديم. همين جا بود كه بين ما و بختياري و صابري فاصله افتاد. اصغر گرگي نشسته بود و داشت از يك لنگه پوتين عكس مي گرفت و يوسف هم كنارش ايستاده بود. از برنامه ي خرمشهر به اين طرف، يك دوربين VHS و يك دوربين عكاسي همراهمان بود كه از پشت صحنه ها عكس و تصوير مي گرفتيم. اما آن روز فراموش كرديم دوربين را همراهمان بياوريم.

فقط اصغر گه گاه عكس مي گرفت. خيلي آهسته راه مي رفتيم. حاجي اعتراض كرد كه چرا تندتر نمي رويم. حاج سعيد گفت ميدان مين است، بايد طمأنينه كرد. بچه ها تقريبا پا جاي پاي هم مي گذاشتند. دو طرفمان ادوات و تجهيزات رزمنده ها بعد از قريب ده سال هنوز روي زمين پراكنده باقي مانده بود. چند بار اصرار كردم كه از لباس ها و پوتين هاي بچه ها كه روي زمين افتاده بود تصوير بگيرم كه حاجي مي گفت بريم زودتر به قتلگاه برسيم جز يك جا، كه ستون را نگه داشت و خواست كه از راه رفتن بچه ها فيلم بگيرم. كمي از قدم برداشتن حاج سعيد و يكي ديگر از بچه ها تصوير گرفتم. چند ثانيه اي هم از يك گلوله ي آرپي جي كه روي رمل ها افتاده بود و كاملا زنگ زده بود. بعد دوربين را چرخاندم سمت شفيعي ها كه داشت لاي بوته ها را جست وجو مي كرد كه يك باره با صداي زياد انفجار روي زمين افتاديم.

از ميان حدود سي نوع ميني كه در قتلگاه فكه باقي مانده است سيد مرتضي پا بر مين والمري گذاشت؛ ميني استوانه اي شكل با شاخك هايي حساس. تكاني كوچك كافي است تا اولين ضامن آزاد شود و فنري را كه به رشته اي سي و پنج سانتي متري متصل است رها كند، بالا پريدن مين و انفجار آن در ارتفاع نيم متري از سطح زمين، تراكش هاي مين را در همه ي جهات مي پراكند.

جز حجت الله معارف وند كه در ابتداي ستون حركت مي كرد و نيز بختياري و صابري كه چند متري از جمع فاصله داشتند، كسي از تركش ها بي نصيب نماند. اصغر بختياري خود را به جمع رساند و وقتي گرد و غبار حاصل از انفجار فرو نشست، اولين عكسش را گرفت: متوجه نبودم دارم چه مي كنم. حالا هم وقتي عكس هاي آن روز را نگاه مي كني، مي بيني كه وضوح لازم را ندارند. عكس مي گرفتم و جلو مي رفتم. در همين حين صداي حاجي را مي شنيدم كه به مرتضي مي گفت: شعباني! فيلم بگيرد.

shahid-avini 2.jpg

بچه ها اغلب تركش خورده بودند. اما وضع حاجي و يزدان پرست از همه بدتر بود. مين بين آنها منفجر شده بود و از زير زانوها تا قفسه ي سينه شان به شدت مجروح شده بود. پاي چپ حاجي هم از بين پاشنه و زانو قطع شده بود و به پوستي بند بود. رمضاني هنوز متوجه اوضاع نشده بود. به همين دليل مدام داد و فرياد مي كرد تا اين كه معارف وند متوجه اش كرد كه پشت سرش را نگاه كند و اوضاع بچه ها را ببيند.

رمضاني كه ديد، ساكت شد. شعباني از دوربين نااميد شده بود. تركش، نوار فيلم را دوخته بود به دستگاه تيپ. چهار پنج تايي عكس گرفته بود كه ديدم ديگر نمي توانم. دوربين را دادم دست شعباني، كه او هم چند تايي عكس از آن صحنه ها گرفت. بچه ها از هر چه دم دستشان بود، از چفيه گرفته تا كمربند، استفاده كردند تا جلوي خون ريزي يزدان پرست و حاجي را بگيرند. حتي زيرپيراهن هامان را هم از تن درآورديم.

يزدان پرست تا از هوش برود، زير لب ذكر مي گفت. دو باري هم بيش تر صحبت نكرد و هر بار هم كمتر از چند كلمه. بار اول موقعي بود كه حاج سعيد مي خواست تركش را كه گوشه ي چشمش فرو رفته بود در بياورد كه گفت طوري نيست. بگذاريد سرجايش باشد.

اما سعيد قاسمي اعتنا نكرد و با دست تركش را بيرون كشيد. مرتبه ي بعد هم از بچه ها خواست كمي جابه جايش كنند. چون به پهلو افتاده بود. گفت كه خسته شده. حالا بچه هاي ستون دوم هم كه صداي داد و فرياد ما را شنيده بودند به ما ملحق شدند. مانده بوديم چه كنيم هر كسي چيزي مي گفت. حاج قاسم گفت كه چهار تا نبشي بياريم. سريع چهار تا نبشي از توي رمل در آورديم. همان ها كه سيم خاردار را روش مي اندازند. و بعد با اوركت ها و چند تا چفيه، مثلا دو تا برانكارد درست كرديم. همه اين كارها ظرف چند دقيقه انجام شد. يزدان پرست و حاجي را روي برانكارد گذاشتيم. يزدان پرست ديگر از هوش رفته بود. اما تا آمديم حاجي را از جايش بلند كنيم، اعتراض كرد كه من را همين جا بگذاريد بمونم. مي خواهم همين جا شهيد بشم. هنوز به مخيله ي هيچ كداممان نمي گذشت كه شهادتي در كار باشد. معارف وند كه تو حال خودش نبود، با ناراحتي به حاجي رو كرد كه آقاسيد بگذاريد كارمان را بكنيم. هر جا مقدر است شهيد بشي، شهيد مي شي.

چهار نفر برانكارد حاجي و چهارنفر ديگه از جمع ده دوازده نفريمان برانكارد يزدان پرست را بلند كرديم و راه افتاديم. مي خواستم رمضاني را روي دوشم بگيرم كه نگذاشت. دستش را حمايل گردنم كرد و از دنبالشان آمديم.

آقاي حسيني هم كه معروف بود به حشمت تك پا، مسير را پاك مي كرد تا راحت تر و سريع تر برسيم. هر چند وقت يك بار، فرصت مي شد و كنار برانكارد حاجي قرار مي گرفتم، مي ديدم زير سرش خالي است. به واسطه ي حركت بچه ها و ضعفي كه داشت كم كم غلبه مي كرد، سرش آرام آرام به عقب متمايل مي شد. لحظه هاي آخر قبل از اينكه حاجي كلا توي اغما برود، متوجه ذكر هايي بودم كه مدام زير لب تكرار مي كرد؛ يا زهرا مي گرفت، سه بار دعاي «اللهم اجعل مماتي شهاده في سبيلك» را خواند و بار آخر بود كه از روي برانكارد به حالت نيم خيز بلند شد و گفت: «خدايا گناهانم را ببخش و شهيدم كن» اين آخرين حرفش بود بعد روي برانكارد افتاد و بي هوش شد.

از ميدان مين كه بيرون آمديم، بچه ها، حاجي و يزدان پرست را روي زمين گذاشتند. پريدم داخل ماشين تا پيچ هاي صندلي عقب را باز كنم. مشغول ور رفت با پيچ و مهره ها بودم كه رمضاني سرم داد كشيد كه اصغر! صندلي را بشكن چي كار مي كني؟ با دو سه تا لگد صندلي را شكستم. شد عين تخت. حاجي و يزدان پرست را روش خوابانديم. حشمت تك پا هم سريع نشست پشت فرمان و يك گاز حركت كرديم سمت بيمارستان. تا بيمارستان يك ساعتي راه بود. به هر پاسگاهي كه مي رسيديم، چراغ مي زديم و رد مي شديم. بچه هاي ارتش قبلا اطلاع داده بودند. توي راه حاج قاسم دهقان سرش را مدام مي گذاشت روي سينه ي حاجي و مي گفت كه هنوز قلبش مي زند. تو را به خدا دعا كنيد، حمد بخوانيد، عجله كنيد و ...

حاج قاسم دهقان اميد داشت سيد مرتضي را يك بار ديگر در شهر ببيند.سرشان را روي سينه ي سيد مي گذاشت و از روي اميد روايتي را به خاطرشان مي آورد: اگر سوره ي حمد را از روي يقين هفت مرتبه خوانديد و مرده اي زنده شد متعجب نباشيد. حاج قاسم دهقان اميد داشت سيد مرتضي را يك بار ديگر در شهر ببيند.

اما سيد داشت آرام آرام از جمعشان فاصله مي گرفت. در فكه كاري ناتمام داشت كه مي بايد انجامش مي داد.

صداي بچه هاي گردان كميل را مي شنيد كه همت را صدا مي زدند حاجي، سلام ما را به امام برسان بگو عاشورايي جنگيديم. و گريه ي همت را كه ملتمسانه سوگندشان مي داد تو را به خدا تماستان را قطع نكنيد. با من حرف بزنيد. حرف بزنيد عطالله بحيرايي را مي ديد كه با آن پاي نيمه فلج مدام زمين مي خورد. اما دوباره بر مي خاست و پيش مي دويد. كريم نجوا را كه از كنار بچه ها مي دويد و مي خنديد بچه ها دير و زود داره، اما سوخت و سوز نداره يكي مي افتادف يكي بلند مي شد، يكي آب مي خواست، زمين تشنه بود، آسمان تشنه بود... بچه ها اب مي خواهند. صحرا آب مي خواهد فرياد عطش كران تا كران را در بر مي گيرد ...

و سيد داشت برنامه ي عاشورايي اش را مي ساخت.
برچسب ها:
مطلب مرتبطی وجود ندارد.

ارسال نظر
یادداشتی ثبت نشده است.
ارسال نظر
نــــام:
پست الکترونیکی:
متن یادداشت :